ΜΕΓΑΛΑ ΒΙΒΛΙΑ

Στον Ήλιο της Οροφής - Au Soleil du Plafond

Όνομα Καλλιτέχνη
Όνομα Συγγραφέα
Έκδοση
Χουάν Γκρις (Χοζέ Βικτοριάνο Γκονζάλες) (1887-1927)
Πιέρ Ρεβερντύ (1889-1960)
1955, Παρίσι
Τυπωμένο σε ένα τόμο, μεγέθους 43 x 33 εκ.
11 έγχρωμες λιθογραφίες, εκτός κειμένου
Εκδόσεις σε χαρτί τύπου ‘vélin d’ Arches’:
  • 205 αντίτυπα, αριθμημένα 1-205
  • 15 αντίτυπα εκτός εμπορίου, αριθμημένα I-XV
Ο διάσημος εκδότης Ρόσενμπεργκ είχε συλλάβει το 1916 την ιδέα να τυπώσει πάνω σε μεγάλες επιφάνειες, χειρόγραφα ποιήματα του Πιέρ Ρεβερντύ, με τίτλο Στους Τέσσερις Τοίχους. Τα ποιήματα του σημαντικού αυτού μοντέρνου ποιητή της Γαλλίας, θα τα εικονογραφούσε με τέμπερες ο Ισπανός καταξιωμένος ζωγράφος Χουάν Γκρις. Το σχέδιο αυτό δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ με αυτήν την μορφή. Ο Ρεβερντύ πήρε τα ποιήματά του από τον Ρόσενμπεργκ και πρότεινε στον Τεριάντ να τα εκδώσει με μια πιο κλασσική μορφή και με διαφορετικό τίτλο. Ο Χουάν Γκρις είχε ήδη πεθάνει το 1927, έχοντας πραγματοποιήσει μόνο ένα μέρος της εικονογράφησης, με αποτέλεσμα τα είκοσι ποιήματα, που αποτελούν το βιβλίο αυτό, να συνοδεύονται μόνο από έντεκα λιθογραφίες. Έτσι λοιπόν, το βιβλίο είδε το φως της δημοσιότητας το 1955, τριάντα πέντε περίπου χρόνια μετά από την στιγμή που οι δημιουργοί του είχαν συλλάβει για πρώτη φορά την ιδέα.

Ο Χουάν Γκρις και ο Πιέρ Ρεβερντύ μπορούν να θεωρηθούν ως το ιδανικό ζευγάρι για τη δημιουργία ενός τέτοιου βιβλίου. Και οι δύο ακολουθούν τους κανόνες του Κυβισμού, και μάλιστα σε μια εποχή που είχαν φθάσει στην πληρότητα των εκφραστικών τους μέσων. Ο Ρεβερντύ κατατάσσεται στους Κυβιστές λόγω της ιδιαίτερης δομής των ποιημάτων του και τον ‘ωμό’ τρόπο, με τον οποίον εκφράζει τις πνευματικές αμφιβολίες, που του προκαλούν τα μυστήρια του σύμπαντος. Ο Γκρις, ως κύριος πρωτοπόρος του Συνθετικού Κυβισμού, συνέθεσε βάση συγκεκριμένων τύπων και κάνοντας ακριβείς υπολογισμούς, εικόνες που με την αυστηρή και απέριττη επιμέλεια τους δημιουργούν μια μεγάλη ενότητα και συνοχή, τόσο ανάμεσα στην εικονογράφηση και το κείμενο, όσο και στα επιμέρους κομμάτια μέσα στην ίδια την εικόνα. Η μεγάλη αντιστοιχία που υπάρχει ανάμεσα στις λέξεις του ποιητή και στις πολύπλευρες όψεις που απεικονίζουν οι εικόνες του ζωγράφου, κάνουν την εικονογράφηση να διευρύνει το ποίημα και να μην το ακινητοποιεί.

Ο Γκρις δίνει μια συγκεκριμένη μορφή σε αφηρημένα νοήματα, με το να δημιουργεί συγκεκριμένα αντικείμενα από αφηρημένα σχήματα. Αυτό το καταφέρνει με την αυστηρή αποσύνθεση γεωμετρικών σχημάτων, δημιουργώντας έναν ανοιχτό χώρο με πολλαπλή προοπτική. Ταυτόχρονα, προσθέτοντας γράμματα και αναγνωρίσιμα υλικά, σαν αυτά που χρησιμοποιούν στη μέθοδο του κολλάζ, προτείνει μια διαφορετική λύση στο πρόβλημα της αναπαράστασης του τρισδιάστατου αντικειμένου. Με το να συνθέτει την απαιτούμενη εικόνα με παρόμοιους χρωματισμούς και με απλά διακοσμητικά σχήματα, λύνει το πρόβλημα του βάθους και φέρνει το σύνολο στην ενιαία και πλήρη επιφάνεια του πίνακα. Η φόρμα γίνεται γεμάτη και η γραμμή ακριβής, έτσι ώστε το μάτι να περιπλανάται και να ονειρεύεται μέσα σ’ αυτήν την αλληλουχία των αναρίθμητων επιπέδων. Αυτές τις σχεδιαστικές ικανότητες του Γκρις, εκτίμησε ο Ρεβερντύ και παρόλο που η εικονογράφηση των ποιημάτων του παρέμεινε ημιτελής λόγω του θανάτου του ζωγράφου, αποφάσισε να εκδοθεί με αυτήν την μορφή, από να την αναθέσει σε κάποιον άλλον.