ΜΕΓΑΛΑ ΒΙΒΛΙΑ

Ποιήματα - Poèmes

Όνομα Καλλιτέχνη
Όνομα Συγγραφέα
Έκδοση
Ανρί Ματίς (1869-1954)
Κάρολος της Ορλεάνης (1391-1465)
1950, Παρίσι
Τυπωμένο σε ένα τόμο, μεγέθους 41,5 x 27,5 εκ.
Χειρόγραφο βιβλίο του Ανρί Ματίς
100 έγχρωμες λιθογραφίες εκτελεσμένες από τον Μουρλώ, υπό την επίβλεψη του καλλιτέχνη
Εκδόσεις σε χαρτί τύπου ‘vélin d’ Arches’:
  • 1200 αντίτυπα, αριθμημένα 1-1200
  • 30 αντίτυπα εκτός εμπορίου, αριθμημένα I-XXX
Ο σημαντικός Γάλλος μοντέρνος καλλιτέχνης Ανρί Ματίς είχε την ευφυή ιδέα να εικονογραφήσει μια σειρά σαράντα περίπου λυρικών μεσαιωνικών ποιημάτων του Γάλλου Κάρολου της Ορλεάνης. Τα ερωτικά, αλληγορικά αυτά ποιήματα τον είχαν βαθιά συγκινήσει και θεωρώντας τα ιδιαίτερα σημαντικά και διαχρονικά, άρχισε να τα εικονογραφεί τον χειμώνα του 1942 και τα ολοκλήρωσε το 1943. Ο Τεριάντ σύμφωνος εξ’ αρχής με την έκδοση των ευαίσθητων αυτών ποιημάτων, κατάφερε τελικά, επτά χρόνια αργότερα, να εκτυπώσει το βιβλίο αυτό χάρη στην φωτολιθογραφία, η οποία ήταν η μόνη τεχνική που θα έδινε στις σελίδες αυτές τη μεγαλύτερη δυνατή και ποιοτική πιστότητα.

Ο Ματίς επέλεξε με μια τυχαία σειρά κάποια από αυτά τα ποιήματα και τα ταξινόμησε με τέτοιον τρόπο, ώστε το ένα να διαδέχεται νοηματικά το άλλο. Ύστερα, τα αντέγραψε με μαύρο μελάνι και ωραία καλλιγραφικά γράμματα πάνω σε φύλλα και τα διακόσμησε με κάποια απλά χρωματιστά σχέδια. Στόχος του ήταν το σχέδιο, που συνοδεύει κάθε ποίημα, να αποδίδει την αντίστοιχη εντύπωση με εκείνη του κειμένου, δηλαδή την απλότητα, τη βαθιά συγκίνηση και την εκφραστικότητα των εσωτερικών συναισθημάτων. Γενικά, η όλη εικονογράφηση είναι βασισμένη στην προσωπική θεώρηση του Ματίς. Όπως ο ίδιος είχε πει: «Το βιβλίο δεν πρέπει να έχει ανάγκη να συμπληρωθεί από μια μιμητική εικονογράφηση. Ο ζωγράφος και ο συγγραφέας πρέπει να ενεργούν μαζί, χωρίς να διασταυρώνονται, αλλά παράλληλα. Το σχέδιο πρέπει να είναι ένα πλαστικό ισοδύναμο του ποιήματος».
Η εικονογράφηση του βιβλίου αυτού ξεκινάει με μια προσωπογραφία του ποιητή, η οποία χαρακτηρίζει την προσωπικότητα του και φέρνει τον θεατή κοντά, τόσο στον ίδιο, όσο και στο έργο του. Η προσωπογραφία αυτή δεν είναι αποτέλεσμα καθαρής φαντασίας του Ματίς, αλλά περισσότερο μια προσεκτική σύνθεση βασικών χαρακτηριστικών, τα οποία εμπνεύστηκε από φωτογραφίες και πίνακες των μελών της οικογενείας του Καρόλου. Με την ίδια λογική και για να μεταδώσει την ανάλογη εντύπωση με αυτή του ποιήματος, εικονογραφεί μια σειρά από γυναικείες φιγούρες, οι οποίες αντιστοιχούν με τις πρωταγωνίστριες των ερωτικών σκηνών.

Όμως, το μοτίβο που ο Ματίς κυρίως χρησιμοποιεί, γιατί κατά την γνώμη του ήταν το πιο οικείο για τον Κάρολο της Ορλεάνης και εκφράζει καλύτερα την προσωπικότητά του ποιητή, την ατμόσφαιρα των γραπτών του και γενικότερα της εποχής του, είναι το άνθος του κρίνου, εραλδικό σύμβολο της γαλλικής μοναρχίας. Ο κρίνος του θυρεού των Γάλλων βασιλέων επαναλαμβάνεται σε αμέτρητες παραλλαγές στις αντικριστές σελίδες σχεδόν κάθε ποιήματος και γίνεται το κύριο γραφίστικο θέμα, πάνω στο οποίο στήνεται το βιβλίο αυτό. Κάθε φορά τα κρίνα, ανάλογα με την έμπνευση του ζωγράφου, συνθέτουν μια διαφορετική εικόνα, γίνονται πουλιά και φυλλώματα διαφόρων ειδών.