ΜΕΓΑΛΑ ΒΙΒΛΙΑ

Βασιλιάς Υμπύ - Ubu Roi

Όνομα Καλλιτέχνη
Όνομα Συγγραφέα
Έκδοση
Χοάν Μιρό (1893-1983)
Αλφρέντ Τζαρί (1873-1907)
1966, Παρίσι
Τυπωμένο σε ένα τόμο, μεγέθους 43 x 33 εκ.
Το κείμενο είναι στοιχειοθετημένο στο χέρι, με χαρακτήρες ‘romain du roi’,
που είχε χαράξει ο Γκραντζάν τον 17ο αιώνα
13 πρωτότυπες έγχρωμες λιθογραφίες, σε διπλή σελίδα
Εκδόσεις σε χαρτί τύπου ‘vélin d’ Arches’:
  • 180 αντίτυπα, αριθμημένα 1-180
  • 25 αντίτυπα εκτός εμπορίου, αριθμημένα I-XXV
Ο εκκεντρικός Γάλλος συγγραφέας Αλφρέντ Τζαρί έφερε τη μεγάλη αλλαγή στο μοντέρνο θέατρο με το επαναστατικό σατιρικό του έργο Ο Βασιλιάς Υμπύ (1896), το οποίο τον καθιέρωσε ως πρωτοπόρο του ‘Θεάτρου του Παραλόγου’. Η σκανδαλώδης επιτυχία της αναρχικής αυτής παράστασης θεωρήθηκε ορόσημο στην ιστορία του Συμβολισμού και είχε μεγάλο αντίκτυπο στο συγγραφικό και καλλιτεχνικό έργο των Ντανταϊστών, Σουρεαλιστών και Φουτουριστών. Στην παράξενη αυτή παρωδία του Μάκβεθ του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, πρωταγωνιστής είναι ο αλλόκοτος γέρος Πα Υμπύ, ένας κακόβουλος, μοχθηρός και ανίκανος άρχοντας, ο οποίος έχει βαλθεί να κατακτήσει την Πολωνία πάση θυσία. Ο Αλφρέντ Τζαρί εμπνεύστηκε τον χαρακτήρα αυτόν από έναν, κατά την γνώμη του, ξεροκέφαλο πολιτικό της εποχής εκείνης, τον Φελίξ-Φεντερίκ Χεμπέρ. Ο Πα Υμπύ ενσαρκώνει όλα τα χαρακτηριστικά που απορρίπτει και καυτηριάζει ο συγγραφέας και είναι η προσωποποίηση της ανοησίας, της ανικανότητας, της απληστίας και της άγνοιας, που υπάρχει στον κόσμο. Μέσω του έργου αυτού, ο Τζαρί προσπαθεί να αναλύσει τον ψυχισμό και να ανακαλύψει την κρυμμένη αλήθεια, που υπάρχει στο υποσυνείδητο και στη φαντασία του κάθε ανθρώπου.

Το έργο αυτό βρίσκει τον ιδανικό εκφραστή του στον χαρακτήρα του Ισπανού Σουρεαλιστή Χοάν Μιρό, ο οποίος επανειλημμένως είχε εκδηλώσει την επιθυμία να το εικονογραφήσει· ο Τεριάντ απλώς επέλεξε την κατάλληλη στιγμή. Από την πρώτη κιόλας σελίδα, ο ζωγράφος παραδίνεται ανεπιφύλακτα στη ροή του κειμένου. Η γραμμή απελευθερώνεται γεμάτο ορμή και η σελίδα ραντίζεται προς όλες τις κατευθύνσεις με τολμηρά χρώματα. Όλα τα πρόσωπα του κειμένου του Τζαρί, αποδιδόμενα σαν σατιρικές και φανταστικές φιγούρες, εκφράζουν και καταγγέλλουν, πάνω σε αντίστοιχο σκηνικό φόντο, μερικά από τα πιο καίρια θέματα του θεατρικού έργου. Ο ζωγράφος πλάθει τις φιγούρες του, συνδυάζοντας αφύσικα χαρακτηριστικά, με σκοπό να δώσει στον κάθε χαρακτήρα μια ξεχωριστή οντότητα και να εξωτερικεύσει τον εσωτερικό τους κόσμο, στον οποίο βασιλεύει το γελοίο, το αλλόκοτο και η υπερβολή. Αυτά τα περίεργα πλάσματα της ‘οικογένειας’ του Μιρό, αναδύονται στο τεχνητό φως της σκηνής από έναν κρυφό χώρο, που μας παραπέμπει στα παρασκήνια του υποσυνείδητου. Το φασματικό αυτό φόντο υπογραμμίζει τον βίαιο ονειρικό χαρακτήρα του συνόλου, με σκοπό να καταπλήξει και να διεγείρει τη φαντασία και το πνεύμα του θεατή, με τον ίδιο τρόπο που η πρώτη εμφάνιση του θεατρικού αυτού έργου έκανε το κοινό να επαναστατήσει.